In de schilderijen van Mels Sluyser leeft een verdwenen Joodse wereld voort

Door: Joanne Nihom

Mels Sluyser 1930 – 2023

Helen Sluyser-Goote schonk 133 schilderijen van haar man Mels Sluyser aan de WIZO. Hij overleed in 2023 op 92 jarige leeftijd. Met  deze schenking vervult Helen een diepe wens van hem. Hij wilde niets liever dan dat zijn schilderijen te gelde gemaakt kon worden voor goede doelen in Israël. De WIZO zal de werken van Mels verkopen en de opbrengst ervan komt ten goede aan de wederopbouw van Israël dat na 7 oktober 2023 zo enorm beschadigd is.

Na zijn pensionering begon biochemicus Mels Sluyser vooral Joodse taferelen te schilderen. Al snel  groeide het schilderen uit tot een grote passie die hem meer dan dertig jaar zou bezighouden. Zijn werk vond een breed, enthousiast publiek en was te zien tijdens vele exposities in vooraanstaande galeries en op de belangrijke kunstbeurs PAN Amsterdam.

Verhalen in verf en kleur

Het Joodse leven van vóór de Tweede Wereldoorlog was zijn grote thema. De mensen, de straten, het alledaagse leven, de warmte en de humor: Mels bracht een verdwenen wereld opnieuw tot leven. “Hij schilderde vol passie, elke dag weer, “vertelt Helen. “Er ontstonden taferelen die vreugde uitstralen maar ook de smart van de Joodse geschiedenis met zich meetorsen. Al schilderend vertelde hij vaak dat de Joodse levenskracht niet stuk te krijgen is. “

Gaandeweg ontdekte Mels hoe sterk zijn werk verbonden was met de verhalen van zijn vader, schrijver en journalist Meijer Sluyser. Waar zijn vader het Joodse leven met woorden vastlegde, deed Mels dat met verf en kleur. “Het schilderen van die Joodse taferelen voelde voor hem als thuiskomen.” Ieder schilderij vertelt zijn eigen verhaal. Er zit weemoed en herinnering in, maar ook veel warmte en die zo herkenbare Joodse humor. “Je kunt ernaar blijven kijken,” zegt Helen. “Er valt steeds weer iets nieuws te ontdekken.”

Israël in zijn hart

Israël had een bijzondere plaats in het leven van Mels. Samen met Helen reisde hij er drie, soms vier keer per jaar naartoe. “Als hij uit het vliegtuig stapte in Tel Aviv kon hij al huilen van emotie dat hij weer voor even thuis was.  Israël zat diep in zijn hart.”

Mels overleed op 27 mei 2023 en maakte de gebeurtenissen van 7 oktober niet meer mee. “Ergens ben ik daar dankbaar voor,” zegt Helen. “Als ik zie wat er is gebeurd, en nog gebeurt, ben ik diep verdrietig. Ik denk vaak dat het een zegen is dat Mels deze angstige en vijandige tijd niet meer hoeft mee te maken. Het zou hem veel verdriet hebben gedaan.”

Toen Mels wist dat hij niet lang meer te leven had, spraken Helen en hij over de toekomst van zijn schilderijen. Zijn wens was duidelijk: na zijn dood moesten ze iets kunnen betekenen voor Israël. Door de gebeurtenissen van 7 oktober kreeg zijn wens achteraf gezien een nog diepere betekenis. “Het schilderwerk dat Mels met zoveel liefde heeft gemaakt, komt nu tegen goede aan het land dat hem zijn leven lang zo dierbaar was. Dat maakt het voor mij heel bijzonder en waardevol om dit voor Mels en Israël te kunnen doen”.  Afscheid nemen van de schilderijen van haar man is niet gemakkelijk voor Helen. “Elk schilderij is een stukje van Mels. Ze komen rechtstreeks uit zijn ziel. Maar de schilderijen krijgen nu een nieuw thuis en dat was ook zijn wens.”